Om Luster i kulturhistorisk leksikon
"Eit interessant gravminne frå mellomalderen, truleg frå 1200-talet, og eit verdfullt minne om Fet som gamal kyrkjestad og kyrkjegard." Det uttalte Riksantikvaren i 1994 om eit heilt spesielt gravminne i kleberstein på kyrkjegarden ved Fet kyrkje på Indre Hafslo. Men han var uroleg for at det kunne koma til å forvitra og "til sist gå tapt."
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar om 1905 i dåverande Luster (Lyster) kommune.
Veitastrond kapell er ei langkyrkje i tre som står i bygda Veitastrond i Luster kommune. Kapellet har 120 sitjeplassar og vart bygt som bedehus i 1928. Den 14. juli 1935 vart bedehuset vigsla til kyrkjeleg bruk og fekk nemninga kapell. Kapellet er bygd ut i fleire etappar. Veitastrond høyrer til Hafslo sokn i Hafslo prestegjeld.
Marifjøra var tidlegare ein sentral plass for bygdene i Jostedalen, delar av Hafslo og Gaupne. På 1800-talet hadde staden gjestgiveri, skysstasjon og landhandel. Vegen frå Hafslo gjekk høgt over det tronge Marheimsgjelet og bratt ned mot sjøen. Ut over 1800-talet auka trafikkmengda og den smale, bratte vegen vart for dårleg.
Den viktigaste vegen for Ytre Hafslo og Veitastrondi fram til 1900-talet, var ein gammal veg ned til Solvorn. Hit kom jektene frå Bergen og ytre Sogn inn med varer. For å komma ned til Solvorn måtte dei kløvja ein bratt og kronglete rideveg. Vegen vart omlagt og utbetra til kjerreveg i åra 1840-1870. Dagens veg stod ferdig i 1893.
Inne i ei vik på vestsida av Lustrafjorden, midt imot Ornes på andre sida av fjorden, ligg den gamle idylliske strandstaden Solvorn. Bygda ligg bratt oppover lia og flatar ikkje ut før ved Øvrabø. Nede ved fjorden voks det fram ein tettstad der strandsitjarane budde. I Solvorn finn ein framleis dei gamle bygningane og bygningsstrukturen frå slutten av 1800-talet og byrjinga av 1900-talet. Funn av gjenstandar som skriv seg attende til 800-talet syner at Solvorn har hatt god kontakt med omverda frå tidlege tider.
Urnes stavkyrkje har status som dronninga mellom stavkyrkjene, og er eitt av fire norske kulturminne som er funne verdige til ein plass på UNESCO si liste over verdas fremste kulturskattar. Kyrkja er såleis eitt av Norge sine fremste bidrag til verdsarven. Ho er bygd i 1130, men dei kjende utskjeringane på nordveggen stammar frå ei endå eldre kyrkje. Urnes var fram til 1882 eit eige sokn i Hafslo prestegjeld, men vart då slått saman med Solvorn sokn.