Om %1 i kulturhistorisk leksikon
Lærdal har mange attraksjonar. Eitt av dei er Gamle Lærdalsøyri, eit særs godt bevart bygningsmiljø på ein typisk strandstad. I 1970 vart det oppretta eit arbeidsutval som hadde mål å arbeida for å styrkja og utvikla busetjinga, men samstundes verna om eigenarten. Fagleg leiar var arkitekt Claus Lindstrøm. Arbeidsutvalet var aktivt i meir enn 30 år. Arkivet etter utvalet er oppbevart hjå Lærdal kommune
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar om livsminne, om kva soknepresten i Bremanger i 1905 mintest i 1955, 50 år etter. Stykket stod opphavleg i Aftenposten, seinare i Firda Folkeblad, Florø. Mellomtitlane er innsette av KL-red.
Kristen J. Sunde (1861-1952), forretningsmann og politikar, var interessert i historie. Folk tok gjerne kontakt med han når dei fann eller visste om noko frå gamle dagar. Ein dag kom nokre karar og fortalde om ei steinhelle i ei båtstø på Sæterneset. Det var hogd inn bokstavar og teikn. I dag (2011) står denne steinhella oppsett i Sundeskogen i Måløy.
I åra 1990-2011 arbeidde mange med stort engasjemnet for å realisera ein gamal tanke om skipstunnell gjennom ¿Statten¿. Det kom etter kvart nærare 20 rapportar. Ein rapport frå Kystverket i januar 2011 konkluderte med å ikkje byggja tunnell.
Hyllestad kommune har fem bedehus. Fire er i bruk; bedehuset i Skifjorden, på Ramsgrø, på Løland og i Sørbøvåg. Sørbøvåg bedehus vart truleg teke i bruk hausten 1933. Huset vart nytta som kyrkje frå 1940 då Øen kyrkje brann ned, til ny kyrkje stod ferdig i 1958.
Staden Vindhella er stoppestad for mange turistar. Her står eit hus med veghistorisk utstilling. Her er oppsett ein minnestein om første bilturisten i dalen og her er dei nedre endepunkta for dei eldgamle vegane Vindhellavegen og Sverrestien. På andre sida av elva syner spor etter ei røyrgate. Men kva slags hus er det?
Boka "Dampen og kaia" (1998) handlar om båtstoppestadene i Sogn og Fjordane i tida 1858-1998. Forfattaren, Finn B. Førsund, fortel kort om i alt 234 stoppestader. Blaksæter i Stryn har ein omtale på om lag 200 ord. Ei skildring i avisa "Fjordingen" (2009) er utfyllande lesnad. Vi får eit nyansert bilete av livet på bryggja i Blaksetbygda i 1950-åra. Denne artikkelen har tre deler, ein kort presentasjon av bygda Blakset, omtalen i "Dampen og kaia" og stykket i "Fjordingen".
Bedehuset på Hauge er eit av dei eldste bedehusa i Sogn og Fjordane. Lærdal var først ute med bedehus i fylket. Me kjenner ikkje årstalet, men Lærdalsørens bedehus eksisterte i 1872. Dei neste var Førde (1881), Marifjøra (1888), Vik (1891), Sogndal (1895) og så kom tre i 1903: Luster (Dale), Nordstranda (Selje) og Hauge bedehus på Bremangerlandet.
Hyllestad kommune har fem bedehus. Fire er i bruk: bedehuset i Skifjorden, på Sørbøvågen, på Ramsgrø og på Løland. Tanken om å byggja bedehus på Løland kom opp rundt 1900, byggjearbeidet tok til i 1922, huset vart teke i bruk 1923 og vigsla i 1928.
Bedehuset på Lavikdalen høyrer med til etterkrigs-bedehusa i fylket. Det høyrer og med til bedehus som ikkje er meir, som bedehus. Huset stod ferdig i 1962 og var i bruk til 2004. I 2007 blei huset selt.